Waarom we bij AI ons hart luchten in plaats van bij een vriend of familie

Brussel, 22 september 2026 – ‘Hoe vertel ik mijn beste vriend wat ik voor hem voel?’, ‘Wat zeg ik tegen een vriendin van wie de vader net is overleden?’, ‘Waarom voel ik me soms zo eenzaam?’. AI groeit opvallend snel uit tot onze vertrouweling en virtuele raadgever. Ruim 6 op de 10 Belgen (61%) tussen 18 en 40 jaar gebruikt inmiddels een AI-assistent voor persoonlijke of emotionele zaken zoals levenskeuzes, relatieproblemen en moeilijk te verwoorden gevoelens. Dat blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van Douwe Egberts over de rol van AI in menselijke verbinding. Maar hoewel AI het gemakkelijker maakt om je hart te luchten, vervangt het onze behoefte aan een echt gesprek van mens tot mens niet. Sterker nog, bijna de helft van de persoonlijke AI-gebruikers voelt zich inmiddels onzeker in echte gesprekken zonder de hulp van AI en verlangt naar meer betekenisvolle connecties.

AI neemt een steeds persoonlijkere rol in
​Van de Belgen die AI voor persoonlijke of emotionele zaken gebruiken, voert 83% ten minste soms een gesprek met AI dat anders waarschijnlijk met een mens zou zijn gefungeerd of gevoerd. Ook zetten veel mensen AI in als voorbereiding op contact met anderen: 58% gebruikt een AI-assistent om een moeilijk gesprek voor te bereiden. Bijvoorbeeld om de juiste woorden te vinden of vooraf te oefenen wat zij willen zeggen in een gesprek van mens tot mens. Hoewel 44% zich na een persoonlijk gesprek met AI begrepen voelde en 47% aangeeft dat het heeft geholpen, geeft 39% aan daarna alsnog behoefte te hebben aan contact met een echt persoon. Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat menselijke verbinding voor veel Belgen onder druk staat: één op de drie Belgen (32%) voelt zich regelmatig eenzaam en 41% heeft behoefte aan meer betekenisvolle menselijke connecties.

Stijn Boermans, sociaal psycholoog: “AI wordt steeds beter in de vorm van empathie: herkennen wat je bedoelt en daar passend op reageren. Daar valt zeker steun uit te halen. Maar juist de wederkerigheid en frictie die menselijke relaties betekenisvol maken, ontbreken bij AI."

Waarom we met AI praten over intieme zaken ​
​Waarom praten we soms liever met AI over onze diepste emoties dan met onze vrienden of familie? Uit het onderzoek komt naar voren dat 69% van de Belgen anderen niet tot last wil zijn en eveneens 69% persoonlijke zaken liever zelf oplost. Daarnaast denkt 64% dat andere mensen te druk zijn, verwacht 59% niet begrepen te worden en is 59% bang om veroordeeld te worden. AI neemt veel van die sociale drempels weg en kan zo voelen als een veilige gesprekspartner die altijd beschikbaar is en niet snel oordeelt.

Nieuw fenomeen: de Empathieparadox ​
​Hoewel de behoefte aan contact van mens tot mens groot is, zoeken we steun, begrip en advies steeds vaker bij AI in plaats van bij een ander. Dat is een opvallende tegenstelling die gedragsdeskundigen de ‘empathieparadox’ noemen.

Vooral jongeren onzeker zonder AI ​
​Opvallend is dat een groot deel van de AI-gebruikers zich zonder de digitale hulp van hun AI-assistent onzeker voelt in sociale situaties. Vooral bij het beginnen van een moeilijk gesprek (47%), het uiten van gevoelens (46%) of het oplossen van conflicten (46%) voelen gebruikers zich zonder AI minder zeker. Onder de jongste gebruikers (18- tot 24-jarigen) is die sociale onzekerheid nog duidelijker zichtbaar: zij grijpen aanzienlijk vaker naar AI-assistenten als sociale houvast en voelen zich zonder die digitale ondersteuning significant onzekerder in hun dagelijkse menselijke interacties dan 25- tot 40-jarigen.

Geertrui Mieke De Ketelaere, ingenieur en AI-expert, ziet het nut van AI als informatietool, maar waarschuwt voor het verliezen van onze sociale vaardigheden en de afhankelijkheid die ontstaat: “AI heeft al jaren aangetoond om, in bepaalde contexten, een positieve impact te hebben op onzekerheden, maar als we voor elke sociale situatie of moeilijke vraag onmiddellijk een antwoord ophalen, oefenen we zelf steeds minder in het omgaan met die onzekerheid. Sociale vaardigheden, zoals een echte dialoog voeren, luisteren, omgaan met meningsverschillen en geduld hebben, moet je juist blijven oefenen. Als we elke lastige interactie uitbesteden aan AI, worden we uiteindelijk niet minder onzeker, maar juist afhankelijker van het systeem om die onzekerheid weg te nemen.”

Sanne Cornelissen, gedragspsycholoog en AI-expert, ziet veel positieve kanten aan het gebruik van AI, maar waarschuwt ook voor het verliezen van sociale vaardigheden: “AI kan helpen om een moeilijk gesprek voor te bereiden en ervoor zorgen dat je met meer vertrouwen het gesprek aangaat. Mijn zorg is dat we steeds bevestiging nodig denken te hebben voordat we zelf iets durven zeggen. Zo kan een neerwaartse spiraal ontstaan: onzekerheid, vaker op AI leunen, minder zelf proberen. Tegelijk dreigt de oefening van onze sociale vaardigheden stilletjes te verdwijnen. Sociale vaardigheden werken als een spier: ze hebben gebruik nodig, en daar horen soms ongemakkelijke momenten bij.”

Douwe Egberts moedigt aan tot een gesprek van mens tot mens
​Om de empathieparadox onder de aandacht te brengen, lanceert Douwe Egberts vanaf 12 oktober een nieuwe campagne rondom dit thema. Daarmee vraagt het merk aandacht voor de rol die AI inmiddels speelt bij persoonlijke gesprekken én voor de waarde van echte menselijke verbinding. Juist op momenten van twijfel, stress of kwetsbaarheid hebben mensen meer nodig dan alleen een digitaal antwoord: persoonlijke betrokkenheid, warmte en echte menselijke connecties. Douwe Egberts wil mensen met deze campagne ontmoedigen om alles aan AI uit te besteden en hen aanmoedigen om elkaar weer op te zoeken en tijd te maken voor een goed gesprek van mens tot mens, met een kop koffie erbij.
​

### Einde Persbericht ###

​^{Over het onderzoek
​Bron: Onderzoek van onderzoeksbureau Motivaction in opdracht van Douwe Egberts naar de rol van AI bij gesprekken en sociale interactie, de mate waarin AI wordt gebruikt voor persoonlijke of emotionele zaken en hoe menselijke verbinding wordt ervaren. Het onderzoek werd uitgevoerd onder 1.512 Belgen van 18 tot en met 40 jaar tussen 20 augustus en 3 september 2026 (persoonlijke AI-gebruikers n=975).}

^{Douwe Egberts
​Douwe Egberts, opgericht in 1753 in het Friese Joure, is een van de meest geliefde en bekende koffiemerken in België. Met meer dan 250 jaar ervaring in het selecteren, branden en verpakken van de beste koffiebonen, staat D.E bekend om zijn rijke smaak en constante kwaliteit. Als onderdeel van JDE Peet's (ook moederbedrijf van Jacqmotte, L'OR en SENSEO®) houden we vast aan onze rijke geschiedenis, maar blijven we ook innoveren.}

^{Douwe Egberts biedt een breed assortiment aan koffieproducten, variërend van versgemalen koffie tot koffiepads en cups, geschikt voor zowel thuis als op het werk. De producten zijn verkrijgbaar bij supermarkten, speciaalzaken, online retailers en in onze Douwe Egberts Cafés.}

^{Noot voor de redactie (niet voor publicatie)
​Ben je geïnteresseerd in meer persinformatie of een interview met een expert dan zijn de volgende personen beschikbaar:}

^{Geertrui Mieke De Ketelaere: is ingenieur en promotor van ethische, betrouwbare en duurzame kunstmatige intelligentie (AI). Kan spreken over de gevaren van AI in de verschraling van menselijk contact.}

^{Sanne Cornelissen: is gedragspsycholoog en AI-expert. Kan spreken over de invloed van AI op sociale vaardigheden, en het risico dat afhankelijkheid van AI ons minder zeker maakt in menselijke interacties.}

^{Stijn Boermans: is gedragspsycholoog en docent Interdisciplinaire Sociale Wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Te spreken over de menselijke behoefte aan connectie.}

^{Kathelijne Malcontent: Marketing Manager Local Icons Northern-Europe (Douwe Egberts, Gevalia & Friele) at JACOBS DOUWE EGBERTS.}

^{Mocht je op zoek zijn naar een ervaringsdeskundige die ervaring heeft met het voeren van persoonlijke gesprekken met AI, neem dan contact met ons op.}